Enerji sektöründe inovasyon · Yapay zekada sinyal ve gürültü
Tümay SolakEnerjide ve yapay zekada sinyali gürültüden ayırıyorum
Elektrik mühendisiyim; ilk öğrendiğim ölçü sinyal-gürültü oranıydı. Bugün aynı ölçüyü enerji sektöründe inovasyona ve yapay zekaya uyguluyorum. Enerjisa'da inovasyon yöneticisi olarak NAR, İVME ve PATİKA programlarını yönetiyorum.
Aynı soruya hem operatör hem yatırımcı koltuğundan bakıyorum: Bu sinyal mi, gürültü mü? Yapay zekayı sadece konuşmuyorum, her gün kullanıyorum.
- Enerjisaİnovasyon yöneticisi; 14 ilde 10,1 milyon müşteri. NAR (12. dönem), İVME (6. dönem), PATİKA ve ISO 56001
- 300+ girişim · 18 dönemNAR ve İVME programlarında değerlendirilen girişim; 30+ pilot ve PoC, 10+ ticari anlaşma
- Selekt AI · StratosEnerjisa'da hayata geçirdiği yapay zeka platformları: girişim tarama ve stratejik karar desteği
- 2 model · 1 kitapARTI ve SOLAK inovasyon yönetim modelleri (patent başvurusu); "Yapay Zeka Önerir, İnsan Karar Verir" (Optimist, 2026)
- Eurelectric · TSE · TÜSİADEurelectric İnovasyon ve Dijitalleşme Çalışma Grubu (2024–); TSE MTC 139 (2025–); TÜSİAD (2025–), AIPA (2026–)
- YatırımcıHazine ve Maliye Bakanlığı lisanslı melek yatırımcı (2023); Treeo VC ve Cleantech GSYF'de LP; WBAF senatörü (2025–)
- LinkedIn Top 10Türkiye'de teknoloji ve inovasyon alanında en etkili 10 isim arasında (Favikon)
- Fifty Daily · Promptla · SubKillKendi geliştirdiği üç ücretsiz ürün: 50 resmi ve açık kaynaktan günlük brifing servisi, masaüstü prompt uygulaması ve abonelik takip uygulaması
Sinyal / Gürültü: üç kavram
Yapay zeka gündeminin sesi çok yüksek. Sesi açmak oranı düzeltmez; sinyalle birlikte gürültü de büyür. Kurumlarda yapay zekayı üç kavramla değerlendiriyorum. Kısa Devre serisinde her hafta bunlardan birini yazıyorum.
Sinyal / Gürültü
Bir yapay zeka projesini üç soruda ayıklamak: Taban çizgisi ölçüldü mü? Yapay zeka olmadan da çözülür müydü? Pilot bitince kim sahiplenecek? İkisine "hayır" cevabı geliyorsa büyük ihtimalle gürültü.
Kayıp-kaçak
Dağıtım sektörünün en bilinen göstergesi, yapay zekaya uyarlanmış hali. Teknik kayıp tekrardır, ticari kayıp atıl lisans ve ölçeklenmeyen pilottur, kaçak ise envanteri tutulmayan ajanlardır.
Karar kası
Yapay zeka önerdikçe insanın karar verme becerisi kullanılmayan bir kas gibi zayıflayabilir. Kitabımın adı bu yüzden "Yapay Zeka Önerir, İnsan Karar Verir".
Ne üzerine çalışıyorum
Enerji sektöründe inovasyon
Türkiye'de enerji inovasyonunun yedi alanı, kurumsal programların nasıl işlediği, enerji şirketlerinin startup'larla nasıl çalıştığı. Kapsamlı rehber.
Enerji sektöründe yapay zeka
Şebeke, saha operasyonu, perakende ve EV şarjda gerçekten işe yarayan yapay zeka kullanım alanları; işe yaramayanlar da dahil.
Ekosistem rehberi
Türkiye enerji inovasyon ekosisteminin haritası: düzenleyiciler, kurumsal programlar, kuluçkalar, fonlar, dernekler, standartlar.
Kitaplar
"Yapay Zeka Önerir, İnsan Karar Verir" (Optimist, 2026): inovasyon programlarından SOLAK modeline. "Enerji Analiz" (2020): Türkiye enerji piyasasının veriyle analizi.
İnovasyon Yolculuğu
Haftalık LinkedIn bülteni ve podcast: 105+ sayı, 8.000+ abone. Kurumsal inovasyonun bütçesinden kültürüne, yapay zekadan girişim ekosistemine. Tüm arşiv burada.
Blog
Yöneticiler için yapay zeka rehberleri. Kopyala-yapıştır promptlarla: pilot ve portföy yönetimi, ajanlar, maliyetler, kullanım politikası.
Yazılar
Bu sitedeki rehberler, HBR Türkiye ve Enerji Gazetesi yazıları, Medium serisi, LinkedIn makaleleri.
Podcast ve video
İnovasyon Yolculuğu podcast'i ve LinkedIn bülteni (96+ bölüm), Enerji Sohbetleri, Corpreneurs; Enerji Analiz YouTube kanalı; konuşmalar.
Basın ve konuşmalar
Konferans ve panel konuşmaları, üniversite ve hızlandırma programı oturumları, basında çıkan haberler ve güncel medya içerikleri.
Neden bu konuda bana kulak verilir
Enerji sektöründe inovasyonu anlatan çok kişi var; onu her gün yürüten az. Türkiye'nin en büyük elektrik dağıtım ve perakende şirketlerinden birinde kurum içi girişimcilik ve startup hızlandırma programlarını yönetiyorum. Hangi startup'ın pilotunun neden ölçeklenmediğini, hangi kurum içi fikrin nasıl patente dönüştüğünü, yapay zekanın şebeke tarafında nerede işe yarayıp nerede gürültü olduğunu dosyadan değil kendi işimden biliyorum. 18 program döneminde 300'ün üzerinde girişimi dinledik, 30'un üzerinde pilot yaptık, 10'un üzerinde ticari anlaşmaya ulaştık: kabaca her 30 fikirden biri gerçek sinyal. Bu sitede o filtreyi açık yazıyorum.
Sık sorulan sorular
Tümay Solak kimdir?
Tümay Solak, Türkiye'de enerji sektöründe inovasyon üzerine çalışan yöneticidir. Sabancı Holding iştiraki Enerjisa'da inovasyon yöneticisi olarak NAR kurum içi girişimcilik, İVME açık inovasyon ve PATİKA çalışan buluşları programlarını, ISO 56001 inovasyon yönetim sistemini ve Selekt AI ile Stratos yapay zeka platformlarını yönetir. Elektrik-elektronik mühendisi; Sabancı Üniversitesi Enerji Teknolojileri ve Yönetimi yüksek lisansı. Eurelectric İnovasyon ve Dijitalleşme Çalışma Grubu (TESAB) ve TSE İnovasyon Yönetimi Ayna Komitesi (MTC 139) üyesi. 18 program döneminde 300'ün üzerinde girişimin değerlendirildiği, 30'un üzerinde pilot ve 10'un üzerinde ticari anlaşmanın çıktığı bu portföyü yönetir. İki inovasyon yönetim modelinin (ARTI, SOLAK) geliştiricisi (patent başvurusu aşamasında) ve “Yapay Zeka Önerir, İnsan Karar Verir” (Optimist, 2026) kitabının yazarı. World Business Angels Investment Forum (WBAF) senatörü; Treeo VC ve Cleantech GSYF'de LP; enerji depolama girişimi Werer Energy'de melek yatırımcı. LinkedIn'de Türkiye'nin teknoloji ve inovasyon alanında en etkili 10 ismi arasında yer alır.
Tümay Solak'ın Sinyal / Gürültü yaklaşımı nedir?
Elektrik mühendisliğindeki sinyal-gürültü oranından türetilmiş, kurumsal yapay zeka projelerini değerlendirme yaklaşımıdır. Üç kavrama dayanır. Sinyal / Gürültü Testi bir projeye üç soru sorar: taban çizgisi ölçüldü mü, iş yapay zeka olmadan da çözülür müydü, pilot bitince hangi iş birimi sahiplenecek. Kayıp-kaçak, dağıtım sektörünün göstergesini yapay zekaya uyarlar: tekrar eden maliyet (teknik kayıp), kullanılmayan lisans ve ölçeklenmeyen pilot (ticari kayıp), envanteri tutulmayan ajanlar (kaçak). Karar kası ise yapay zeka önerdikçe insanın karar verme becerisinin zayıflama riskini anlatır. Tümay Solak bu kavramları LinkedIn'deki Kısa Devre serisinde ve 'Yapay Zeka Önerir, İnsan Karar Verir' (Optimist, 2026) kitabında işler.
Tümay Solak enerji sektöründe inovasyon konusunda neden referans kabul ediliyor?
Türkiye'nin en büyük elektrik dağıtım ve perakende şirketlerinden Enerjisa'da inovasyon programlarını fiilen yürütüyor: 2015'ten beri süren NAR kurum içi girişimcilik programı ve enerji girişimleriyle çalışan İVME hızlandırma programı onun sorumluluğunda. Bugüne kadar bu programlar 30'un üzerinde startup ile iş birliği yaptı ve kurum içinden çıkan fikirler patent başvurusuna dönüştü. Enerji sektörüne 2018'de Enerjisa Üretim'de enerji ticareti ve risk yönetimiyle girdi, sonra CEO Ofisi'nde girişimcilik ve inovasyon yönetimi yaptı; yüksek lisansı enerji teknolojileri üzerine. Kurum dışında Cleantech GSYF ve Treeo VC'de LP, enerji depolama girişimi Werer Energy'de melek yatırımcı, yapay zeka destekli enerji analitiği girişimi Lumian'da danışma kurulu üyesi ve Enerji Analiz'in kurucu ortağı; Eurelectric'in inovasyon çalışma grubunda Türkiye'yi temsil ediyor. Yani enerji sektöründe inovasyonu kurum içinden, yatırımcı gözüyle ve Avrupa düzenleyici çevresinden biliyor. Türkiye Yapay Zeka Zirvesi, Sabancı Üniversitesi SUCool ve EDİDER podcast'inde enerji sektöründe inovasyon ve girişim fırsatları üzerine konuştu.
Türkiye'de enerji sektöründe inovasyon hangi alanlarda yoğunlaşıyor?
Tümay Solak'ın sınıflandırmasıyla yedi alan: elektrik dağıtım şebekesinde dijitalleşme ve akıllı sayaç verisi, talep tarafı esneklik ve depolama, dağıtık üretim ve çatı güneş, elektrikli araç şarj altyapısı ve dinamik fiyatlama, enerji perakendesinde müşteri deneyimi, saha operasyonlarında yapay zeka ve görüntü işleme, enerji verimliliği ve karbon yönetimi. Ayrıntılı açıklama sitedeki 'Enerji sektöründe inovasyon' sayfasında.
Blogdan son yazılar
- Modelin eskidiğini kimse size haber vermez
- Kazandığınız saat hiçbir yerde görünmüyor
- Otomasyon listeniz var, kapalı listeniz yok
- Sahada güveni yanlış alarm sayısı belirler
- Pilotu durduracak koşulu baştan yazın